Syrenka z twarzą Krystyny

 

 

Nad Wisłą przy Moście Świętokrzyskim pomiędzy zejściami do stacji metra Centrum Nauki Kopernik stoi największy w Warszawie pomnik Syreny. Mierząca cztery i pół metra postać półkobiety półryby odlana została z brązu i ustawiona na postumencie z piaskowca. Syrenka w lewej ręce trzyma tarczę na której widnieje wizerunek orła w koronie i napis „Warszawa”. W prawej, uniesionej do góry dzierży miecz.

pomnik_syrenki_-_nad_wisla

Inicjatorem powstania pomnika Syreny był prezydent Warszawy Stefan Starzyński. Po rozpisaniu konkursu na pomnik wygrał projekt Ludwiki Nitschowej. Miejsce lokalizacji pomnika wspólnie wybrali autorka projektu i prezydent Starzyński. Model był tworzony w pracowni, która znajdowała się na terenie warszawskich filtrów. Autorce do wykonania projektu pozowała Krystyna Krahelska, która użyczyła Syrence twarzy.

tn_krystyna_krahelska

Krystyna Krahelska – poetka, harcerka, etnograf, studiowała geografię, historię a następnie etnografię na Uniwersytecie Warszawskim. Od grudnia 1939r była łączniczką i kurierką Związku Walki Zbrojnej. W powstaniu warszawskim Krystynę Krahelską przydzielono jako sanitariuszkę do dywizjonu „Jeleń”. Przyjęła konspiracyjny pseudonim „Danuta”.big_1273860588IMG_5847 1-go sierpnia 1944r podczas ataku na budynek Domu Prasy przy ul. Marszałkowskiej3/5, udzielając pomocy rannemu koledze, została postrzelona w klatkę piersiową. Mimo przeprowadzonej operacji w powstańczym szpitalu przy ul. Polnej 34 Krahelska zmarła 2-go sierpnia. Została pochowana na podwórku przy Polnej 36. Po wojnie jej prochy spoczęły na Cmentarzu na Służewie przy ul. Renety.

 

Krystyna Krahelska była również poetką. Pisała wiersze i teksty piosenek. Najbardziej znany tekst jej pióra to piosenka „Hej, chłopcy, bagnet na broń”, którą napisała w 1943r dla żołnierzy batalionu „Baszta”.

Patrząc na stojącą nad Wisłą Syrenkę widzimy więc twarz bohaterskiej sanitariuszki „Danuty”. O pomniku odsłoniętym przez prezydenta Stefana Starzyńskiego tuż przed wybuchem II wojny światowej w czerwcu 1939r, napisała w swoim „Dzienniku” Maria Dąbrowska: „Na tle innych pomników Warszawy, owszem, korzystnie się wydaje. Dobra jest twarz, a zwłaszcza uśmiech tragiczno-egipski. Pozowała do tego pomnika Krysia Krahelska, córka wojewody. Piękna jak syrena i śpiewa jak syrena”.

syrenka_01

Pomnik warszawskiej Syrenki przetrwał II wojnę światową i w przeciwieństwie do innych przedwojennych warszawskich pomników nie zmienił swojej lokalizacji. Tak więc spogląda na Wisłę nasza Syrena oczami Krystyny Krahelskiej od ponad 75 lat.

Obok Syrenki 8 listopada 2006 roku odsłonięto tablicę upamiętniającą nadanie Warszawie  srebrnego Krzyża Virtuti Militari. To najwyższe wojskowe odznaczenie nadał naszej Stolicy  Generał Władysław Sikorski  za obronę w czasie kampanii wrześniowej.pobrane

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s