Dwie pieczenie na jednym ogniu czyli podwójne votum dziękczynne

Przy dawnym trakcie wylotowym ze Starej Warszawy w kierunku Krakowa, nieopodal przystanku autobusowego o nazwie pl. Zamkowy, tyłem do Skweru Hoovera, stoi barokowa figura Matki Boskiej Passawskiej. Nieco przyćmiona przez inne zabytki Krakowskiego Przedmieścia, choć zapewniam Was, godna uwagi. Jest to, obok Kolumny Zygmunta, jeden z najstarszych warszawskich pomników ulicznych.MB Passawska 1

Figurka Matki Boskiej została stworzona w 1683r przez Józefa Szymona Bellottiego. Ten architekt, włoskiego pochodzenia, pracował na dworze królewskim Michała Korybuta Wiśniowieckiego a później Jana III Sobieskiego. Około roku 1660 przybył do Warszawy z północy Włoch. Pochodził z niewielkiej wysepki położonej koło Wenecji o nazwie Murano. Otrzymał od polskiego króla ziemię pod Warszawą, gdzie wybudował swoją rezydencję. Upamiętniając miejsce pochodzenia, Bellotti nowe rodzinne siedlisko nazwał Murano. Jak możemy się domyślić od tego słowa pochodzi nazwa dzisiejszego Muranowa. Pałac Bellottich znajdował się w okolicy, gdzie od 1995r stoi Pomnik Poległych i Pomordowanych na Wschodzie (wagon kolejowy wypełniony krzyżami).

Zrujnowaną po potopie szwedzkim Warszawę nawiedziła w 1677r epidemia najprawdopodobniej czarnej ospy, która zdziesiątkowała ludność miasta. Kto mógł uciekał z Warszawy.  Józef Szymon Bellotti , przybysz z dalekiej Europy, posiadający liczną rodzinę, nie miał dokąd uciekać i musiał pozostać w zakażonym mieście. Wówczas złożył śluby Matce Boskiej. W zamian za ocalenie z zarazy całej jego rodziny, obiecał Bożej Rodzicielce pomnik. I słowa dotrzymał.

Wszyscy członkowie rodu Bellottich zamieszkujący Murano szczęśliwie przetrwali okres zarazy. Józef Szymon rozpoczął prace rzeźbiarskie. Te jednak, z uwagi na inne rozpoczęte już wcześniej projekty i  zobowiązania architekta, nie posuwały się zbyt szybko.  W tym czasie Bellotti pracował przy wznoszeniu dla Paulinów kościoła św. Ducha na Nowym Mieście. W końcu  po sześciu latach w 1683r votum dziękczynne za ocalenie rodziny z zarazy było gotowe.MB Passawska 2

W tym czasie król Jan III Sobieski triumfalnie powrócił do Warszawy spod Wiednia. Mieszkańcy miasta składali hołd  należy bohaterskiemu władcy. Również  królewski architekt Józef Bellotti pragnął uczcić victorię wiedeńską i kiedy został poproszony przez króla o zaprojektowanie votum dziękczynnego oznajmił … że już je wykonał i podarował władcy świeżo ukończoną figurę Matki Boskiej Passawskiej.

Jan III z zadowoleniem przyjął podarunek. Figurka wedle życzenia króla została ustawiona niedaleko Zamku,  na placu Bernardyńskim przed kościołem św. Anny. Stała  w tym miejscu do roku 1866. Wówczas to po rozebraniu ciągu kamienic  znajdujących się po środku Krakowskiego Przedmieścia na wysokości dzisiejszego Skweru Hoovera, pomnik Matki Boskiej Passawskiej został przesunięty w miejsce, w którym stoi do dziś.. W 1905r figura została otoczona ogrodzeniem. Dodano też latarnie. W latach trzydziestych ubiegłego wieku dokonano koronacji figury Bożej Rodzicielki.

Józef Szymon Bellotti tworząc to podwójne votum dziękczynne wzorował się na obrazie Lucasa Cranacha Starszego  z 1540r MB Passawska 4przedstawiającego Matkę Boską Wspomożenia. Obraz ten około 1650r trafił do kościoła św. Jakuba w Innsbrucku. W XVIIw sporządzono kilka jego kopii. Jedna z nich znalazła się w specjalnie dla niej wzniesionym kościele w Passawie w Niemczech, gdzie po wojnie trzydziestoletniej rozpoczął się kult Matki Boskiej Passawskiej. Do Polski pierwsza kopia obrazu trafiła w czasie gdy diecezją wrocławską zarządzał biskup Passawy Leopold Wilhelm.

Warszawska figura szczęśliwie przetrwała  Powstanie Warszawskie. W 2001 została odnowiona. Na czterech stronach cokołu  z piaskowca możemy odczytać cztery zachowane inskrypcje:  dwie w języku łacińskim sławiące zwycięstwo  wiedeńskie oraz dwie w języku włoskim w podziękowaniu za uratowanie od morowej zarazy.MB Passawska 5

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s